Op vrijdag 28 september om 20.00 uur zal de pianist Remon Holsbergen een
recital verzorgen met Scarlatti, Beethoven en de 24 Préludes van Chopin. Een
pianist in topconditie omdat een hij maand later voor zijn Masterdiploma
opgaat aan de Hochschule für Musik in Freiburg.
Hij opent het concert met 5 sonates van Domenico Scarlatti. Deze werd geboren
te Napels in het jaar 1685, hetzelfde geboortejaar als Johann Sebastian Bach
én Georg Friedrich Händel.
Al vroeg blijkt dat Scarlatti een groot muzikaal talent heeft, en op 16 jarige
leeftijd wordt hij componist en organist in de Koninklijke kapel van Napels.
Ruim acht jaar later vertrekt hij naar Rome, waar hij onder andere een muzikale
wedstrijd met Händel aangaat. Scarlatti wordt verkozen als winnaar op het
gebied van klavecimbelspel, daarentegen wordt Händel geprezen als de grootste
organist. Hoe dan ook, Scarlatti koestert voor de rest van zijn leven een diepe
bewonderding voor Händel.
Na zijn 40e levensjaar vestigt Scarlatti zich in Spanje, eerst in Andalusië,
waar hij veel leert over de tradities van Spaanse volkmuziek zoals de Flamenco.
Na vier jaar vestigt hij zich aan het koninklijk hof in Madrid, waar hij
muziekmeester wordt van Prinses Maria Barbara, later koningin van Spanje.
Vandaag de dag kennen wij Scarlatti vooral van de stukken die hij tijdens
zijn verblijf in Spanje heeft gecomponeerd: niet minder dan 555
klavecimbelsonates.
Het concert vervolgt met de twee delige Sonate van Beethoven opus 90, één van
de kortste. Het drama, de emotionele spanning en de zeggingskracht in dit werk
zijn echter gigantisch. Het eerste deel is onrustig en mysterieus, al vanaf de
eerste maten klinken hevige contrasten. Beethoven beschreef dit deel als een
strijd tussen het hoofd en het hart. Na het slot van dit deel, dat eindigt
in schaduw en verstilling, opent het tweede deel ineens met een wonderschone
melodie. Deze melodie staat in rondo-vorm en wordt dus vaak herhaald, telkens
net iets anders. De lange lyrische lijnen in dit deel doen denken aan de later
gecomponeerde muziek van Franz Schubert.
Opvallend is dat Beethoven de tempo- en karakteraanduidingen van deze sonate
in niet in het Italiaans heeft geschreven, maar in het Duits, zijn moedertaal.
Dit zou erop kunnen wijzen dat Beethoven wilde breken met de tradities van het
classicisme en dat hij op zoek was naar een nieuwe, meer persoonlijke vorm van
expressie. Daarmee was hij de sleutelfiguur in de overgang naar een nieuwe
stijlperiode: de Romantiek.
Na de pauze horen de Préludes van Chopin die behoren tot zijn absolute
meesterwerken.
Deze 24 miniaturen hebben elk een uniek karakter en zijn zeer typisch voor
Chopin. Vaak wordt gezegd dat deze stukken, samen met de 58 mazurkas, de
meest persoonlijke zijn die Chopin ooit geschreven heeft.
Chopin schreef zijn Préludes tussen zijn 25e en zijn 30e, de meeste zijn
echter tot stand gekomen op Mallorca, waar hij in 1838-39 met zijn geliefde
George Sand verbleef, om het slechte weer in Parijs te ontvluchten en om de
zwakke gezondheid van Chopin wat te verbeteren. We horen in de Préludes
enerzijds het geluk van Chopin, hij was tenslotte met zijn geliefde op een
prachtig eiland in de Mediterranée, anderzijds horen we ook verdriet, een
diepe melancholie, die geworteld was in het verlangen zijn geboorteland
Polen, dat hij enkele jaren daarvoor had moeten ontvluchten. Ten slotte
horen we ook leed en wanhoop: Chopin kreeg steeds vaker en erger te lijden
onder ziekte, een aandoening die later een chronische longziekte zou blijken
en waar hij tien jaar later op 39-jarige leeftijd aan zou sterven.
Vanaf de periode waarin Chopin leefde tot aan vandaag de dag, hebben de
Préludes van Chopin bijna uitsluitend zeer enthousiaste en positieve kritieken
gekregen. Zo schrijft Chopin-biograaf Jeremy Nicholas dat de Préludes op
zichzelf Chopin al zouden hebben verzekerd van onsterfelijkheid. En tot
slot een citaat van een beroemde collega-componist en goede vriend van
Chopin, Franz Liszt:
Chopins Préludes zijn composities van een geheel andere orde... het zijn
poëtische preludes, te vergelijken met die van een grootse dichter, die onze
ziel doet wiegen in gouden dromen...
Remon Holsbergen werd op 14 jarige leeftijd toegelaten tot de vooropleiding
van het Conservatorium in Arnhem. Zijn studie vervolgde hij in Amsterdam,
maar voor zijn Masterdegree verkoos hij een studie bij Elza Kolodin in
Freiburg. In 2011 werd hem een studiebeurs toegekend van het Prins Bernhard
fonds om zijn studie te ondersteunen. Regelmatig neemt Remon deel aan
masterclasses van gerenommeerde pianopedagogen en behaalde hij verscheidene
successen bij pianoconcoursen.